Przejdź do treści
Kompendium

Na koniec

Karty do druku: którą wydrukować i komu dać?

Jedna karta na jedną decyzję#

Wkleić to do czatu czy nie? Oddzwonić czy przelać? Kupić ten kurs czy poczekać? Na takie chwile są te karty.

Każda mieści się na jednej stronie i działa bez reszty kompendium. Przypnij ją przy biurku albo zostaw na lodówce rodziców.

Karta: KD-1. Moja lista

Komu ją dać
sobie

Karta: KD-2. Co wolno wkleić do AI

Komu ją dać
zespołowi, IT, szefowi

Karta: KD-3. Dobre polecenie

Komu ją dać
koledze albo koleżance

Karta: KD-4. Mapa narzędzi

Komu ją dać
koledze albo koleżance

Karta: KD-5. 7 zasad

Komu ją dać
zespołowi

Karta: KD-6. Hasło rodzinne

Komu ją dać
rodzicom, dziadkom, dzieciom

Karta: KD-7. 10 pytań do IT

Komu ją dać
IT i szefowi

Karta: KD-8. Jedna rzecz w 30 dni

Komu ją dać
sobie, wspólnikowi i osobie, która to poprowadzi

Karta: KD-9. 8 pytań o szkolenie

Komu ją dać
HR i działowi zakupów

Karta: KD-10. Słowniczek

Komu ją dać
wszystkim
KartaKomu ją dać
KD-1. Moja listasobie
KD-2. Co wolno wkleić do AIzespołowi, IT, szefowi
KD-3. Dobre poleceniekoledze albo koleżance
KD-4. Mapa narzędzikoledze albo koleżance
KD-5. 7 zasadzespołowi
KD-6. Hasło rodzinnerodzicom, dziadkom, dzieciom
KD-7. 10 pytań do ITIT i szefowi
KD-8. Jedna rzecz w 30 dnisobie, wspólnikowi i osobie, która to poprowadzi
KD-9. 8 pytań o szkolenieHR i działowi zakupów
KD-10. Słowniczekwszystkim

Którą drogą idziesz?

  • Pracuję w firmie: KD-2 i KD-7. Odpowiadasz za szkolenia? Do tego KD-9.
  • Mam własną firmę: KD-1 i KD-2.
  • Mam firmę z zespołem: KD-8 i KD-2 na tablicę w biurze.

Masz czas tylko na jedną? Wydrukuj KD-2 – odpowiedź zaczyna się od pytania o konto.

Jak drukować. A4, skala 100%, bez „dopasuj do strony”. Druk czarno-biały wystarczy. Kartę o haśle rodzinnym możesz powiększyć do A3. Każdy kolor ma też swój kształt, więc karta działa w czerni i bieli: ● zielone · ▲ żółte · ■ czerwone · ✗ nigdy.

KD-1. Niech to robi się samo – moja lista#

KD-1. Niech to robi się samo – moja lista

PDF, 1 strona A4 · bez zapisu

Pobierz kartę KD-1 (PDF)

Co w moim tygodniu mogłoby robić się samo?

Krok 1. Zaznacz zadania, które robisz w każdym tygodniu.

Pisanie: ☐ odpowiedzi na maile · ☐ pisma i wnioski · ☐ oferty · ☐ ogłoszenia i opisy · ☐ poprawianie tekstu

Porządkowanie: ☐ notatki ze spotkań · ☐ lista zadań z maili · ☐ streszczenie długiego dokumentu · ☐ porównanie dwóch wersji · ☐ dane z PDF do tabeli

Liczenie: ☐ raport z Excela · ☐ zestawienie faktur lub kosztów · ☐ sprawdzanie liczb w tabeli

Szukanie: ☐ porównanie ofert dostawców · ☐ sprawdzenie przepisu lub procedury · ☐ przygotowanie do rozmowy

Kontakty i planowanie: ☐ tłumaczenie korespondencji · ☐ odpowiedzi na powtarzalne pytania klientów · ☐ prezentacja z notatek · ☐ plan tygodnia lub grafik

Krok 2. Wpisz 3 zadania, które Cię nużą.

Pytanie: Co to za zadanie?

Zadanie 1
Zadanie 2
Zadanie 3

Pytanie: Jak często?

Zadanie 1
Zadanie 2
Zadanie 3

Pytanie: Ile mniej więcej trwa?

Zadanie 1
Zadanie 2
Zadanie 3

Pytanie: Kolor danych

Zadanie 1
☐ ● ☐ ▲ ☐ ■
Zadanie 2
☐ ● ☐ ▲ ☐ ■
Zadanie 3
☐ ● ☐ ▲ ☐ ■

Pytanie: Co tydzień tak samo?

Zadanie 1
☐ tak ☐ nie
Zadanie 2
☐ tak ☐ nie
Zadanie 3
☐ tak ☐ nie

Pytanie: Co tu wymaga mojego doświadczenia?

Zadanie 1
Zadanie 2
Zadanie 3
PytanieZadanie 1Zadanie 2Zadanie 3
Co to za zadanie?
Jak często?
Ile mniej więcej trwa?
Kolor danych☐ ● ☐ ▲ ☐ ■☐ ● ☐ ▲ ☐ ■☐ ● ☐ ▲ ☐ ■
Co tydzień tak samo?☐ tak ☐ nie☐ tak ☐ nie☐ tak ☐ nie
Co tu wymaga mojego doświadczenia?

Kolor danych: ● zielone – publiczne, ogólne albo zmyślone · ▲ żółte – sprawy firmy bez nazwisk, tylko konto firmowe · ■ czerwone – dane o ludziach i klientach.

Wyszło czerwone? Zacznij od części bez danych: wzoru pisma albo szablonu odpowiedzi.

Co tydzień tak samo? Tak – pomoże automatyzacja, jak tramwaj: stałe kroki. Nie – zacznij od rozmowy z AI. Agent AI, jak taksówka, sam dobiera trasę – to dalszy krok.

Krok 3. Wybierz jedno i spróbuj w tym tygodniu na danych zielonych.

Komu pokażę wynik?

Kto mi pomoże, żeby to robiło się samo (IT, kolega, wykonawca)?

Wszystko, co musisz wiedzieć o AI · Kompendium Robi Się Samo · Stan na XI 2026
Źródła: praca.pl, „Powered by AI” (2026) · NBER, „How People Use ChatGPT” (2025)
Możesz wydrukować i przekazać bez zmian · CC BY-NC-ND 4.0 · robisiesamo.pl/kompendium

KD-2. Co wolno wkleić do AI – światło drogowe danych#

KD-2. Co wolno wkleić do AI – światło drogowe danych

PDF, 2 strony A4 · bez zapisu

Pobierz kartę KD-2 (PDF)

Najpierw jedno pytanie: z jakiego konta korzystasz?

  • Konto firmowe – narzędzie od firmy, która ma umowę z jego dostawcą.
  • Konto prywatne (także płatne) – Twój własny ChatGPT, Gemini, Claude albo Copilot. Twoja firma nie ma umowy z jego dostawcą.
  • Korzystasz bez logowania? Traktuj to jak konto prywatne.
  • Masz własną firmę? Ty decydujesz i Ty odpowiadasz. Dane klientów wklejasz tylko na koncie firmowym z umową powierzenia danych (DPA). W niej dostawca zobowiązuje się chronić dane, które mu dajesz. „Zgoda na piśmie” to u Ciebie ta umowa i Twoja umowa z klientem.
  • Nie wiesz, które konto masz? Zapytaj dział IT albo przełożonego. To zwykłe pytanie.
Zanim wkleisz – sprawdź kolor.

● ZIELONE – wolno wszędzie, na każdym koncie: to, co już jest publiczne (strona firmy, przepisy, artykuły) · ogólne pytania · Twój tekst bez nazwisk, nazw klientów i liczb firmy · zmyślone przykłady.

▲ ŻÓŁTE – tylko na koncie firmowym: procedury, szablony, notatki ze spotkań, szkice maili i raportów. Zanim wkleisz, usuń nazwiska, telefony, adresy i liczby, których AI nie potrzebuje.

■ CZERWONE – tylko gdy firma na piśmie pozwala w tym narzędziu:

  • dane o ludziach: nazwiska, PESEL, wynagrodzenia, oceny, zdrowie, zdjęcia, nagrania
  • dokumenty i dane klientów, wszystko objęte umową o poufności
  • finanse, marże, plany i oferty, które nie są publiczne
  • kod programów firmy i opisy zabezpieczeń

✗ NIGDY, NIGDZIE: hasła, kody dostępu, numery kart płatniczych, skany dowodów osobistych.

Gdy pasuje kilka kolorów, wygrywa najsurowszy.

Trzy nawyki

  1. Masz wątpliwość? Nie wklejaj – zapytaj.
  2. „Klient A” zamiast nazwiska to dobry nawyk, ale nie przepustka do prywatnego czatu. Jeśli da się odgadnąć, kto to, dane nadal są osobowe.
  3. Przy sprawach z pracy nie oceniaj odpowiedzi kciukiem. U części dostawców, także w aplikacji Claude na koncie firmowym, kliknięcie wysyła całą rozmowę i pozwala użyć jej do treningu.

Coś czerwonego trafiło do czatu? Nie ukrywaj. Usuń rozmowę i od razu powiedz: ☐ IT ☐ osobie od ochrony danych ☐ przełożonemu – . Przy danych osobowych firma może musieć zgłosić to do Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Ma na to najwyżej 72 godziny od chwili, gdy się o tym dowie. Liczy się szybkość, nie wstyd.

Ta karta nie zastępuje zasad AI Twojej firmy. Jeśli firma je ma, są ważniejsze.

Wszystko, co musisz wiedzieć o AI · Kompendium Robi Się Samo · Stan na XI 2026
Źródła: UODO, listy pytań RODO i AI (2026) · RODO art. 28 i 33 · dokumentacja Google, OpenAI, Anthropic, Microsoft (XI 2026)
Możesz wydrukować i przekazać bez zmian · CC BY-NC-ND 4.0 · robisiesamo.pl/kompendium

KD-3. Przepis na dobre polecenie + 3 pytania kontrolne#

KD-3. Przepis na dobre polecenie + 3 pytania kontrolne

PDF, 1 strona A4 · bez zapisu

Pobierz kartę KD-3 (PDF)

Polecenie (po angielsku prompt) to wszystko, co wpisujesz do AI. Pisz je jak dla zdolnego stażysty z amnezją: wie tylko to, co mu dasz.

Pięć składników i trzy pytania przed wysłaniem.
  1. Zadanie i po co – co ma powstać i do czego Ci posłuży?
  2. Dla kogo – kto to przeczyta i w jakim tonie?
  3. Materiał – wklej to, z czego ma korzystać. Dopisz: „Korzystaj tylko z tego”.
  4. Format – tabela, punkty, długość (np. mail do 120 słów).
  5. Czego unikać – np. „Nie wymyślaj terminów. Gdy czegoś brakuje, wpisz [BRAKUJE MI: …]”.

Przykład (notatka ze spotkania, nazwiska zamienione na role – dane żółte, tylko konto firmowe)
① Z notatki ze spotkania zrób listę zadań i krótki mail. Chcę, żeby każdy wiedział, co robi do następnego spotkania.
② Mail trafi do zespołu i do szefa. Ton rzeczowy i uprzejmy.
③ Notatka jest niżej. Korzystaj tylko z niej.
④ Najpierw tabela: zadanie · kto (rola) · termin. Potem mail do 120 słów.
⑤ Nie wymyślaj osób, terminów ani kwot. Gdy czegoś brakuje, wpisz [BRAKUJE MI: …].

3 pytania przed wysłaniem

☐ Czy osoba z innego działu wiedziałaby, co zrobić?
☐ Czy w materiale jest coś, czego nie pokazujesz obcej firmie? Jeśli tak – usuń.
☐ Czy piszesz, jak ma wyglądać wynik?

Wynik jest słaby? Nie zaczynaj od nowa – napisz, co poprawić. Nowy temat – nowa rozmowa.

Moje polecenie

Wszystko, co musisz wiedzieć o AI · Kompendium Robi Się Samo · Stan na XI 2026
Źródła: Anthropic, „Prompting best practices” (XI 2026)
Możesz wydrukować i przekazać bez zmian · CC BY-NC-ND 4.0 · robisiesamo.pl/kompendium

KD-4. Mapa narzędzi i możliwości – stan na XI 2026#

KD-4. Mapa narzędzi i możliwości – stan na XI 2026

PDF, 2 strony A4 · bez zapisu

Pobierz kartę KD-4 (PDF)
Nie musisz wejść na górę – każdy stopień już coś daje.

Wszystko, co musisz wiedzieć o AI · Kompendium Robi Się Samo · Stan na XI 2026
Źródła: cenniki i dokumentacja Anthropic, OpenAI, Google, Microsoft (odczyt 05.11.2026)
Możesz wydrukować i przekazać bez zmian · CC BY-NC-ND 4.0 · robisiesamo.pl/kompendium

KD-5. 7 zasad bezpiecznego AI#

KD-5. 7 zasad bezpiecznego AI

PDF, 1 strona A4 · bez zapisu

Pobierz kartę KD-5 (PDF)

Siedem zasad na każdy dzień z AI – w pracy i w domu.

Jedna ikona przy każdej zasadzie.
  1. AI to zdolny stażysta, nie wyrocznia. AI szykuje, Ty podpisujesz. Liczby, nazwiska, daty, przepisy i cytaty sprawdzasz u źródła. Naczelny Sąd Administracyjny dostał już pisma z wyrokami, których nie ma albo które mówią co innego (2026).
  2. Zanim wkleisz – czyje to dane i jakie to konto? Dane innych ludzi i dokumenty firmy nie trafiają do prywatnego czatu. Hasła nie trafiają nigdzie. Używasz tylko oficjalnej aplikacji producenta: OpenAI, Google, Anthropic albo Microsoft. Część głośnych wycieków rozmów z AI poszła przez nieoficjalne aplikacje i przycisk „udostępnij”.
  3. Pośpiech + emocje + pieniądze = rozłącz się. Oddzwaniasz na numer, który znasz. Z bliskimi ustalasz hasło rodzinne. Głos i twarz bliskiej osoby da się dziś podrobić z niewielu nagrań z internetu.
  4. Znana twarz obiecuje szybki zysk z inwestycji? Traktuj to jak oszustwo. Nie klikasz. Zgłaszasz: SMS – przekaż na 8080; strona albo mail – incydent.cert.pl.
  5. Poproś AI o zdanie sceptyka, nie o pochwałę. Napisz: „Wskaż trzy słabe punkty mojego planu”. W badaniu z „Science” (2026) modele przyznawały ludziom rację prawie o połowę częściej niż inni ludzie.
  6. Agentowi daj klucz do jednej szuflady, nie do całego biura. Agent AI to model, który dostał narzędzia i cel. Kolejne kroki robi sam, a ważne ruchy zatwierdzasz Ty. Trzy hamulce: najmniejsze dostępy · szkice zamiast wysyłki · Ty zatwierdzasz wysyłkę, płatność, usuwanie i publikację.
  7. Nie oddawaj AI całego myślenia – i odpowiadaj za wynik. Ważne umiejętności ćwiczysz też bez AI. Realistyczne zdjęcie albo film z AI oznaczasz w publikacji. Cudzej twarzy i głosu nie używasz bez zgody. Ważne rozmowy o bliskich i emocjach prowadzisz z ludźmi. W kryzysie: 116 123, całą dobę.

Wszystko, co musisz wiedzieć o AI · Kompendium Robi Się Samo · Stan na XI 2026
Źródła: Policja i INTERPOL (2026) · CERT Polska · Ministerstwo Cyfryzacji · NSA (I FZ 104/26, I OSK 590/26) · „Science” (2026) · doniesienia o wyciekach (2025–2026) · 116sos.pl
Możesz wydrukować i przekazać bez zmian · CC BY-NC-ND 4.0 · robisiesamo.pl/kompendium

KD-6. Hasło rodzinne. 3 zasady przeciw oszustom#

KD-6. Hasło rodzinne. 3 zasady przeciw oszustom

PDF, 1 strona A4 · bez zapisu

Pobierz kartę KD-6 (PDF)

Dzwoni ktoś bliski i prosi o pieniądze? Zatrzymaj się.

Nie musisz rozpoznać podróbki. Wystarczy oddzwonić na numer, który znasz.

Oszuści używają dziś sztucznej inteligencji, ale schemat jest stary.

Rozłącz się i oddzwoń na numer, który znasz.

Zasada 1. Pośpiech + emocje + pieniądze = rozłącz się.
„Wypadek”, „policja”, „tylko dziś”, „przelej, BLIK, podaj kod”. Gdy słyszysz takie słowa w jednej rozmowie – rozłączasz się.

Zasada 2. Oddzwoń na numer, który znasz.
Nie na numer, z którego dzwonili. Najpierw odłóż słuchawkę, potem wybierz numer. Głos i twarz na wideo można dziś podrobić. Nie odbiera? Zadzwoń do kogoś innego z rodziny.

Zasada 3. Znana twarz obiecuje szybki zysk z inwestycji? Traktuj to jak oszustwo.
Nie klikasz i nie wpłacasz.

Hasło rodzinne. Ustal z bliskimi słowo albo pytanie, które zna tylko Twoja rodzina. Ustal je na żywo i zapamiętaj. Nie wysyłaj go SMS-em.

Bank i policja nigdy nie poproszą o przelew na „bezpieczne konto” ani o kod BLIK. Bank nie każe też instalować innej aplikacji niż bankowa.

Gdzie zgłosić: podejrzany SMS – przekaż na 8080 · strona albo mail – incydent.cert.pl.

Pieniądze już poszły? Od razu zadzwoń do banku, potem na 112.

Wszystko, co musisz wiedzieć o AI · Kompendium Robi Się Samo · Stan na XI 2026
Źródła: Policja i INTERPOL (2026) · KPRM, kampania „Ustal rodzinne hasło!” · CERT Polska · FBI (2024) · Policja (2023) · banki (ZBP, mBank) · Ministerstwo Cyfryzacji · Prokuratura Okręgowa we Włocławku (2026)
Możesz wydrukować i przekazać bez zmian · CC BY-NC-ND 4.0 · robisiesamo.pl/kompendium

KD-7. 10 pytań do IT – i karta wyniku dla szefa#

KD-7. 10 pytań do IT – i karta wyniku dla szefa

PDF, 1 strona A4 · bez zapisu

Pobierz kartę KD-7 (PDF)

Idziesz z pytaniem „jak to zrobić zgodnie z zasadami”, nie „dlaczego blokujecie”.

IT to osoba albo dział, który w firmie dba o komputery. IT zada Ci te pytania – obok masz odpowiedzi. Nie ma u Ciebie IT? Zadaj je dostawcy narzędzia.

IT pyta: 1. Jakie narzędzie, jaki plan, czyje konto?

Twoja odpowiedź
Firmowe, które już mamy, nie prywatne.

IT pyta: 2. Jakie dane do niego trafią?

Twoja odpowiedź
Publiczne i wewnętrzne, bez danych o ludziach.

IT pyta: 3. Czy dostawca uczy swoje modele na naszych danych?

Twoja odpowiedź
W planach firmowych domyślnie nie. Sprawdźmy umowę.

IT pyta: 4. Gdzie są dane? Czy wychodzą poza Europejski Obszar Gospodarczy (EOG – UE plus Norwegia, Islandia, Liechtenstein)?

Twoja odpowiedź
To pytanie do Was i do umowy.

IT pyta: 5. Jak długo dostawca trzyma rozmowy i czy da się je usunąć?

Twoja odpowiedź
Sprawdźmy ustawienia administratora.

IT pyta: 6. Czy mamy umowę powierzenia danych (DPA – dostawca zobowiązuje się w niej chronić dane)?

Twoja odpowiedź
Jeśli nie – nie wklejam danych osobowych.

IT pyta: 7. Kto ma dostęp do konta?

Twoja odpowiedź
Konto imienne, hasło plus kod z telefonu.

IT pyta: 8. Z czym narzędzie się łączy (poczta, dysk, kalendarz)?

Twoja odpowiedź
Na start z niczym. Każde połączenie da się odłączyć.

IT pyta: 9. Co robi samo, a co zatwierdza człowiek?

Twoja odpowiedź
Nic nie wysyła ani nie usuwa samo. Żadnych decyzji o ludziach.

IT pyta: 10. Kto odpowiada i co przy błędzie?

Twoja odpowiedź
Ja: . Problem z danymi zgłaszam od razu. Przegląd po 30 dniach.
IT pytaTwoja odpowiedź
1. Jakie narzędzie, jaki plan, czyje konto?Firmowe, które już mamy, nie prywatne.
2. Jakie dane do niego trafią?Publiczne i wewnętrzne, bez danych o ludziach.
3. Czy dostawca uczy swoje modele na naszych danych?W planach firmowych domyślnie nie. Sprawdźmy umowę.
4. Gdzie są dane? Czy wychodzą poza Europejski Obszar Gospodarczy (EOG – UE plus Norwegia, Islandia, Liechtenstein)?To pytanie do Was i do umowy.
5. Jak długo dostawca trzyma rozmowy i czy da się je usunąć?Sprawdźmy ustawienia administratora.
6. Czy mamy umowę powierzenia danych (DPA – dostawca zobowiązuje się w niej chronić dane)?Jeśli nie – nie wklejam danych osobowych.
7. Kto ma dostęp do konta?Konto imienne, hasło plus kod z telefonu.
8. Z czym narzędzie się łączy (poczta, dysk, kalendarz)?Na start z niczym. Każde połączenie da się odłączyć.
9. Co robi samo, a co zatwierdza człowiek?Nic nie wysyła ani nie usuwa samo. Żadnych decyzji o ludziach.
10. Kto odpowiada i co przy błędzie?Ja: . Problem z danymi zgłaszam od razu. Przegląd po 30 dniach.

Dla IT. Pytania opieramy na liście Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) dla małych i średnich firm (2026). Ma 26 pytań, wypełnienie trwa ok. 30 minut. Więcej niż trzy odpowiedzi „NIE”? UODO radzi skonsultować się ze specjalistą. Lista dotyczy gotowych narzędzi.

Dane trafiają poza EOG? Chodzi o rekrutację, oceny pracowników, dane wrażliwe albo dane dzieci? Wtedy UODO każe wypełnić Wersję Rozszerzoną albo zapytać specjalistę. Firma zgłasza naruszenie danych osobowych do UODO w ciągu 72 godzin od chwili, gdy się o nim dowie. Nie musi, gdy ryzyko dla ludzi jest mało prawdopodobne.

Karta wyniku

Zadanie:
Narzędzie i konto:
Kolor danych: ☐ zielone (publiczne) ☐ żółte (wewnętrzne) ☐ czerwone (ludzie, klienci)
Ile trwało przedtem / ile trwa teraz (moja ocena):
Co sprawdzam w wyniku:
Kto się zgodził i data przeglądu:

Wpisujesz swoją ocenę, nie obietnicę. Szef widzi Twój sposób pracy, nie reklamę narzędzia.

Wszystko, co musisz wiedzieć o AI · Kompendium Robi Się Samo · Stan na XI 2026
Źródła: UODO, listy pytań RODO i AI, wersja dla MŚP (2026) · RODO art. 28 i 33 · dokumentacja OpenAI, Anthropic, Microsoft, Google (XI 2026)
Możesz wydrukować i przekazać bez zmian · CC BY-NC-ND 4.0 · robisiesamo.pl/kompendium

KD-8. Jedna rzecz w 30 dni – plan dla właściciela#

KD-8. Jedna rzecz w 30 dni – plan dla właściciela

PDF, 1 strona A4 · bez zapisu

Pobierz kartę KD-8 (PDF)

Nie „wdrażamy AI”. Wybieramy jedną rzecz, jedną osobę i 30 dni.

Przed startem – dwa pytania

☐ Czy jest u mnie ktoś, kto ma 3 godziny w tygodniu i lubi nowe narzędzia?
Chcę: ☐ żeby ktoś u nas umiał to robić ☐ tylko efektu

Nie ma takiej osoby albo chcesz tylko efektu? Rozważ firmę z zewnątrz, która zrobi to za Ciebie.

Właściciel jest na starcie i na odbiorze.

Dzień 1 – start (właściciel jest przy tym)

Zadanie, które wraca co tydzień:
Na start: opisy oferty, szablony odpowiedzi, streszczenia przepisów.
Osoba, która odpowiada:
Narzędzie i konto firmowe:
Kolor danych: ☐ zielone (publiczne, bez nazwisk) ☐ żółte (wewnętrzne, bez nazwisk)
Czego nie dotyka:
Co robi samo, a co człowiek:
Ile wydajemy przez 30 dni (plan narzędzia, godziny osoby):
Jak poznamy, że działa (jedna miara):

Dane o ludziach i klientach – dopiero po rozmowie z osobą od ochrony danych i z umową powierzenia danych (DPA). W tej umowie dostawca zobowiązuje się chronić dane, które mu dajesz.

Dzień 15 – przegląd w połowie (10 minut)

Co działa:
Co przeszkadza:
Czego brakuje (dostęp, czas, decyzja):

Dzień 30 – odbiór (właściciel jest przy tym)

Wynik według miary:
Co sprawdza człowiek:
Decyzja: ☐ zostaje ☐ poprawiamy przez kolejne 30 dni ☐ kończymy
Jedna zasada do zasad firmy:

Trzy błędy, które psują taką próbę

  • wysłać kogoś na szkolenie bez zadania i bez decyzji szefa
  • kupić szkolenie, a czekać na gotowy wynik
  • zostawić chętną osobę bez wsparcia szefa i bez budżetu

Właściciel nie musi umieć tego zbudować. Musi rozumieć, co zleca, i być na starcie i na odbiorze.

Wszystko, co musisz wiedzieć o AI · Kompendium Robi Się Samo · Stan na XI 2026
Źródła: UODO (2026) · rozmowy Robi Się Samo z właścicielami firm (2026)
Możesz wydrukować i przekazać bez zmian · CC BY-NC-ND 4.0 · robisiesamo.pl/kompendium

KD-9. 8 pytań przed wyborem szkolenia z AI#

KD-9. 8 pytań przed wyborem szkolenia z AI

PDF, 1 strona A4 · bez zapisu

Pobierz kartę KD-9 (PDF)

Kursów AI jest dużo. Zanim komukolwiek zapłacisz – także autorom tej karty – zadaj te pytania.

Zadaj je każdemu dostawcy na piśmie. Zaznacz „nie wiem”, gdy dostawca nie odpowiedział – to też informacja. Przy każdym pytaniu „tak” to dobry znak.

Pytanie: 1. Czy kurs kończy się rzeczą, która działa u uczestnika, a nie tylko certyfikatem? Poproś o przykład.

Dostawca A
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca B
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca C
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem

Pytanie: 2. Czy oferta podaje pełny koszt – razem z płatnymi narzędziami i czasem ludzi? Zapytaj, co działa na darmowym planie i ile godzin w tygodniu zajmie kurs. Zapytaj też o dostęp do nagrań i aktualizacje materiałów.

Dostawca A
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca B
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca C
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem

Pytanie: 3. Czy kurs mówi, co może pójść źle? Szukaj w planie zajęć: bezpieczeństwo danych, błędy AI, ukryte polecenia (cudze instrukcje schowane w mailach i na stronach).

Dostawca A
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca B
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca C
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem

Pytanie: 4. Czy oferta obiecuje umiejętność, a nie pieniądze? Sprawdź stronę oferty. Zarobek, awans, „pasywny dochód” albo „X godzin tygodniowo” to zły znak.

Dostawca A
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca B
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca C
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem

Pytanie: 5. Czy kurs pozwala ćwiczyć na własnych zadaniach i bezpiecznych danych? Zapytaj o narzędzie, którego uczestnik używa w pracy. Sprawdź, czy ćwiczenia obejdą się bez danych firmy na prywatnym koncie.

Dostawca A
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca B
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca C
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem

Pytanie: 6. Czy oferta mówi, kto odpowiada na pytania i w jakim czasie? Człowiek czy tylko forum?

Dostawca A
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca B
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca C
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem

Pytanie: 7. Czy prowadzącego sprawdzisz za darmo, a firma pisze, jak sprawdza opinie? Szukaj darmowej lekcji na żywo i zdania o tym, czy opinie wystawili kupujący. „Tak” tylko wtedy, gdy spełnione są oba warunki.

Dostawca A
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca B
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca C
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem

Pytanie: 8. Czy warunki zwrotu i odstąpienia od umowy są jasne przed zapłatą? Sprawdź, kiedy przepada prawo do odstąpienia. Przy zakupie dla firmy wpisz do umowy warunki zwrotu i zasady pracy na danych firmy.

Dostawca A
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca B
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
Dostawca C
☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
PytanieDostawca ADostawca BDostawca C
1. Czy kurs kończy się rzeczą, która działa u uczestnika, a nie tylko certyfikatem? Poproś o przykład.☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
2. Czy oferta podaje pełny koszt – razem z płatnymi narzędziami i czasem ludzi? Zapytaj, co działa na darmowym planie i ile godzin w tygodniu zajmie kurs. Zapytaj też o dostęp do nagrań i aktualizacje materiałów.☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
3. Czy kurs mówi, co może pójść źle? Szukaj w planie zajęć: bezpieczeństwo danych, błędy AI, ukryte polecenia (cudze instrukcje schowane w mailach i na stronach).☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
4. Czy oferta obiecuje umiejętność, a nie pieniądze? Sprawdź stronę oferty. Zarobek, awans, „pasywny dochód” albo „X godzin tygodniowo” to zły znak.☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
5. Czy kurs pozwala ćwiczyć na własnych zadaniach i bezpiecznych danych? Zapytaj o narzędzie, którego uczestnik używa w pracy. Sprawdź, czy ćwiczenia obejdą się bez danych firmy na prywatnym koncie.☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
6. Czy oferta mówi, kto odpowiada na pytania i w jakim czasie? Człowiek czy tylko forum?☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
7. Czy prowadzącego sprawdzisz za darmo, a firma pisze, jak sprawdza opinie? Szukaj darmowej lekcji na żywo i zdania o tym, czy opinie wystawili kupujący. „Tak” tylko wtedy, gdy spełnione są oba warunki.☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem
8. Czy warunki zwrotu i odstąpienia od umowy są jasne przed zapłatą? Sprawdź, kiedy przepada prawo do odstąpienia. Przy zakupie dla firmy wpisz do umowy warunki zwrotu i zasady pracy na danych firmy.☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem ☐ tak ☐ nie ☐ nie wiem

Trzy sygnały ostrzegawcze: obietnica zarobku · dofinansowanie, którego nie da się sprawdzić · zwrot, którego warunków nie widać przed zapłatą.

Kiedy nie potrzebujesz kursu: gdy chcesz tylko pisać lepsze polecenia w czacie. Wystarczą darmowe materiały producentów narzędzi.

Dla działu HR i zakupów. Lista Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) dla małych i średnich firm pyta też, czy pracownicy przeszli szkolenie z bezpiecznego korzystania z AI. AI Act, czyli unijne rozporządzenie o sztucznej inteligencji, każe firmom zadbać, żeby ludzie, którzy używają AI w pracy, wiedzieli, co robią. Nie przewiduje osobnej, określonej kwotą kary za brak szkoleń. Nie każe Ci zdawać egzaminu ani mieć certyfikatu (stan na XI 2026).

Notatki:

Wszystko, co musisz wiedzieć o AI · Kompendium Robi Się Samo · Stan na XI 2026
Źródła: UODO (2026) · Konfederacja Lewiatan, broszura o Bazie Usług Rozwojowych (2025) · AI Act i Komisja Europejska (2026) · UOKiK (2024–2026)
Możesz wydrukować i przekazać bez zmian · CC BY-NC-ND 4.0 · robisiesamo.pl/kompendium

KD-10. Słowniczek na jednej stronie#

KD-10. Słowniczek na jednej stronie

PDF, 1 strona A4 · bez zapisu

Pobierz kartę KD-10 (PDF)

Co znaczy to słowo? Każde hasło po ludzku.

Najważniejsze hasła mają swój obraz – ten sam w całym kompendium.
  • Agent AI – model z narzędziami i celem. Jak taksówka, sam dobiera trasę, a ważne ruchy zatwierdzasz Ty.
  • Automatyzacja – tramwaj: z góry ustalone kroki, zawsze w tej samej kolejności.
  • Konto firmowe / konto prywatne – konto firmowe dała Ci firma, która ma umowę z dostawcą. Konto prywatne takiej umowy nie ma.
  • Model – program, który nauczył się pisać z ogromnej liczby tekstów. Jak zdolny stażysta z amnezją: o Tobie wie tylko to, co mu dziś dasz.
  • Okno kontekstu – biurko: wszystko, co model widzi w tej rozmowie.
  • Pamięć – zeszyt: notatki o Tobie, które aplikacja dokłada do nowych rozmów.
  • Podróbka (deepfake) – fałszywe nagranie, zdjęcie albo głos zrobione z pomocą AI.
  • Polecenie (prompt) – to, co piszesz do AI: zadanie, materiał i format.
  • Połączenie – klucz do jednej Twojej szuflady: poczty, kalendarza, dysku.
  • Projekt – osobny zeszyt na jeden temat: instrukcja, pliki i rozmowy razem.
  • RODO – unijne przepisy o ochronie danych osobowych.
  • Rozmowa incognito – nie trafia do historii ani do pamięci. Dostawca trzyma ją jeszcze przez pewien czas.
  • Światło drogowe danych – zielone wszędzie, żółte na koncie firmowym, czerwone za pisemną zgodą firmy, hasła nigdy, nigdzie.
  • Trening – szkoła modelu przed premierą. Rozmowa nie zmienia modelu, ale dostawca może użyć rozmów do treningu nowej wersji.
  • Ty zatwierdzasz – bez Twojego „tak” AI nic nie wysyła, nie płaci i nie usuwa.
  • Ukryte polecenie (prompt injection) – cudza instrukcja schowana w mailu albo na stronie.
  • Umowa powierzenia danych (DPA) – w niej dostawca zobowiązuje się chronić dane, które mu dajesz.
  • Wyszukiwanie w internecie – egzamin z otwartą książką: odpowiedź z przypisami do źródeł.
  • Zmyślenie (halucynacja) – pewnie brzmiąca nieprawda. Model zgaduje, nie kłamie.

Wszystko, co musisz wiedzieć o AI · Kompendium Robi Się Samo · Stan na XI 2026
Źródła: dokumentacja Anthropic, OpenAI, Google, Microsoft (XI 2026) · RODO
Możesz wydrukować i przekazać bez zmian · CC BY-NC-ND 4.0 · robisiesamo.pl/kompendium

Komu ten rozdział się przyda?

Wyślij link osobie, która ma to samo pytanie. Czyta bez zapisu.

Przypisy

  1. 1.
    praca.pl, „Powered by AI: nowa era pracy, kompetencji i produktywności”, lipiec 2026, s. 15–17; badanie I–II 2026, N = 1 636 aktywnych zawodowo użytkowników portalu praca.pl. Najczęstsze użycie AI w pracy: pisanie i poprawianie maili, pism i dokumentów. https://biznes.praca.pl/asset/2c00e539-1f5f-4003-83b4-28cecd147b91 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  2. 2.
    A. Chatterji i in., „How People Use ChatGPT”, NBER Working Paper 34255, wrzesień 2025; część autorów pracuje w OpenAI, praca bez recenzji. https://www.nber.org/papers/w34255 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  3. 3.
    Urząd Ochrony Danych Osobowych, „Listy pytań inicjalnych – RODO & AI”, wersja dla MŚP, 5.08.2026: 26 pytań, ok. 30 minut; więcej niż trzy odpowiedzi „NIE” – konsultacja ze specjalistą; lista nie wystarczy przy danych poza EOG, rekrutacji, ocenie pracowników, danych wrażliwych i danych dzieci; pytanie o przeszkolenie pracowników. https://uodo.gov.pl/pl/file/7876 (otwiera się w nowej karcie) ; pakiet: https://uodo.gov.pl/pl/file/7926 (otwiera się w nowej karcie) ; komunikat z 6.08.2026 o zbieraniu uwag do 30.09.2026 i aktualizacji list: https://uodo.gov.pl/pl/138/4533 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  4. 4.
    Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), art. 28 (umowa powierzenia) i art. 33 ust. 1 (zgłoszenie naruszenia w ciągu 72 godzin od jego stwierdzenia, chyba że ryzyko dla osób jest mało prawdopodobne). https://gdpr-text.com/pl/read/article-33/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  5. 5.
    Google, Centrum prywatności Aplikacji Gemini, wersja polska (informacja o prywatności z 13.10.2026; strona z 26.10.2026). https://support.google.com/gemini/answer/13594961?hl=pl (otwiera się w nowej karcie) ; Google Workspace, prywatność danych: https://support.google.com/a/answer/15706919 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  6. 6.
    OpenAI, „Data controls in ChatGPT”: na koncie prywatnym trening domyślnie włączony; ocena odpowiedzi wysyła rozmowę; plany Business i Enterprise domyślnie bez treningu; czat tymczasowy do 30 dni. https://help.openai.com/en/articles/7730893-data-controls-faq (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  7. 7.
    Anthropic, Privacy Center: ocena odpowiedzi w Claude wysyła rozmowę, także na koncie firmowym. https://privacy.claude.com/en/articles/10023580 (otwiera się w nowej karcie) ; rozmowy incognito: https://support.claude.com/en/articles/12260368 (otwiera się w nowej karcie) ; plany i umowy: https://claude.com/pricing (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  8. 8.
    Microsoft Learn, „Data, privacy, and security for Microsoft 365 Copilot”. https://learn.microsoft.com/en-us/copilot/microsoft-365/microsoft-365-copilot-privacy (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  9. 9.
    Anthropic, cennik Claude, tabela planów indywidualnych. https://claude.com/pricing (otwiera się w nowej karcie) ; jedno własne połączenie w planie darmowym: https://support.claude.com/en/articles/11175166 (otwiera się w nowej karcie) ; połączenia z Gmailem, Kalendarzem i Dyskiem Google we wszystkich planach: https://support.claude.com/en/articles/10166901 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  10. 10.
    Anthropic, „Can Claude produce images?”, 16.03.2026: „Claude doesn’t generate photos or illustrations the way image-generation tools do”. https://support.claude.com/en/articles/9002504-can-claude-produce-images (otwiera się w nowej karcie) ; Claude Design: https://claude.com/product/design (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  11. 11.
    OpenAI, cennik ChatGPT (wersja polska), tworzenie obrazów w planie darmowym z limitem. https://chatgpt.com/pl-PL/pricing/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  12. 12.
    Policja, „INTERPOL ostrzega przed oszustwami z wykorzystaniem deepfake’ów”, 19.10.2026; hasło kampanii: „Zaczekaj. Sprawdź. Nie daj się oszukać.”; podróbki twarzy i głosu „na podstawie niewielkiej ilości materiałów dostępnych w internecie”. https://policja.pl/pol/aktualnosci/282901,INTERPOL-ostrzega-przed-oszustwami-z-wykorzystaniem-deepfakeow-Rusza-globalna-ka.html (otwiera się w nowej karcie) ; INTERPOL, 19.10.2026: https://www.interpol.int/News-and-Events/News/2026/INTERPOL-launches-public-awareness-campaign-highlighting-risk-of-AI-deepfake-scams (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  13. 13.
    gov.pl, CERT Polska / CSIRT NASK, „Dostałeś niepokojący SMS albo e-mail? Zgłoś go do CERT Polska”: SMS na 8080, maile i strony na incydent.cert.pl. https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/dostales-niepokojacy-sms-albo-email-zglos-go-do-cert-polska-csirt-nask (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  14. 14.
    Ministerstwo Cyfryzacji, „Reklama ze znaną osobą? Uważaj, to może być oszustwo”, 17.04.2025. https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/reklama-ze-znana-osoba-uwazaj-to-moze-byc-oszustwo (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  15. 15.
    Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 23.06.2026, I FZ 104/26. https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/7696DAE25D (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  16. 16.
    Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 31.08.2026, I OSK 590/26. https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/4FBF40EA11 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  17. 17.
    M. Cheng, C. Lee, P. Khadpe, S. Yu, D. Han, D. Jurafsky, „Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence”, Science 391 (6792), 26.03.2026; 11 modeli przyznawało rację użytkownikom o 49% częściej niż ludzie. DOI 10.1126/science.aec8352 – https://api.crossref.org/works/10.1126/science.aec8352 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  18. 18.
  19. 19.
    Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, „Ustal rodzinne hasło!”, 22.12.2025: hasło ustalić na żywo, zapamiętać, nie przesyłać SMS-em ani komunikatorem. https://www.gov.pl/web/senior/ustal-rodzinne-haslo (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  20. 20.
    116 123 – bezpłatny telefon wsparcia dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, czynny całą dobę. https://116sos.pl/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  21. 21.
    FBI IC3, PSA I-120324-PSA, 3.12.2024: „Create a secret word or phrase with your family to verify their identity.” https://www.ic3.gov/PSA/2024/PSA241203 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  22. 22.
    Policja podlaska, opis materiału o oszustwie „na policjanta”, 2023: policjanci „nigdy telefonicznie nie informują o prowadzonych śledztwach i nigdy też nie proszą o przekazanie jakichkolwiek pieniędzy”. https://podlaska.policja.gov.pl/download/74/224211/Deskrypcjatekstowa5.pdf (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  23. 23.
    Związek Banków Polskich i FinCERT.pl, konferencja 30.11.2021: „Bank nie poprosi Cię o instalację żadnej dodatkowej aplikacji oprócz mobilnej aplikacji bankowej.” https://www.zbp.pl/zbp/media/zbp/aktualnosci/wydarzenia/listopad%202021/konf/2021-11-30-konferencja-prasowa-zbp-zdalny-pulpit-v-o.pdf (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  24. 24.
    mBank, „Uważaj, z kim rozmawiasz”, 11.10.2023: bank „nigdy nie poprosi Cię o podanie kodu BLIK, wykonanie przelewu lub wypłatę pieniędzy”. https://www.mbank.pl/komunikaty/klienci-indywidualni/10189-uwazaj-z-kim-rozmawiasz/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  25. 25.
    Robi Się Samo, synteza rozmów sprzedażowych z właścicielami firm, 2026 (materiał wewnętrzny, bez statystyk): dwa pytania przed startem i trzy błędy, które psują próbę na 30 dni.
  26. 26.
    Konfederacja Lewiatan (z BCC), Z. Popowski, P. Snopek, „Jak wybrać w Bazie Usług Rozwojowych usługę wysokiej jakości i zgodną z potrzebami?”, IV 2025, s. 13. https://lewiatan.org/wp-content/uploads/2025/05/broszura-BUR_final.pdf (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  27. 27.
    Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), art. 4 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem (UE) 2026/1744 (w mocy od 27.07.2026); art. 99; Komisja Europejska, „AI literacy – questions and answers”. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=OJ:L_202601744 (otwiera się w nowej karcie) ; https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/faqs/ai-literacy-questions-answers (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  28. 28.
    Anthropic, „Prompting best practices”, sekcja „Be clear and direct”: myśl o modelu jak o zdolnym, ale nowym pracowniku, który nie zna Twoich zasad i sposobu pracy; im dokładniej opiszesz, czego chcesz, tym lepszy wynik. https://platform.claude.com/docs/en/build-with-claude/prompt-engineering/claude-prompting-best-practices (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  29. 29.
    Prokuratura Okręgowa we Włocławku, komunikat z 31.07.2026. Prokuratura radzi zakończyć rozmowę, skontaktować się z bliską osobą albo zadzwonić na 112. https://www.gov.pl/web/po-wloclawek/podejrzani-roznych-metod-sie-imaja-oszustwa-na-policjanta-na-prokuratora-wciaz-stosowane-w-strukturach-przestepczych (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  30. 30.
    UOKiK, „Fake subsidies, real costs – Mobile Marketing Center fined by the President of UOKiK”, 21.05.2026; kara 2 232 000 zł dla spółki (prawomocna); obietnica dofinansowania „do 87%”. https://uokik.gov.pl/en/fake-subsidies-real-costs-mobile-marketing-center-fined-by-the-president-of-uokik (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  31. 31.
    UOKiK, „Fake opinions? Stop!”, 30.07.2024; obowiązek od 1.01.2023; za kupowanie opinii i usuwanie prawdziwych negatywnych grozi kara do 10% obrotu. https://uokik.gov.pl/en/fake-opinions-stop (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).

Następny: Na koniec – Skąd to wiemy i gdzie to sprawdzisz?