Przejdź do treści
Kompendium

Rozdział 02 · 6 min czytania

Czy to w ogóle dla mnie? Nie jestem techniczny ani techniczna

  • Pracuję w firmie
  • Mam własną firmę
  • Mam firmę z zespołem

Krótko

Tak, to dla Ciebie. Potrzebujesz dwóch umiejętności, które już masz: opisać zadanie i ocenić wynik. Piszesz po polsku, w przeglądarce albo na telefonie. Nie musisz programować ani „ogarnąć AI”. Na start wystarczy jedno zadanie, które robisz co tydzień.

Zapamiętaj

Jeśli wynik jest słaby, zwykle modelowi brakuje informacji, nie Tobie rozumu.

30%

Tyle osób, które nie korzystają z AI tworzącej teksty i obrazy, mówi: „nie wiem, jak używać”.

Źródło: CBOS, komunikat 64/2026, badanie V 2026; 658 osób, które z niej nie korzystają (cała próba N = 1 041)

Słychać w tym obawę: skoro Excel sprawia kłopot, z AI nie ma szans. Uczciwa obawa, bo Excel wymaga nauki. Tyle że działa inaczej.

Czat mówi Twoim językiem, nie językiem formuł#

Żeby w Excelu dobrać ceny z drugiej tabeli, wpisujesz coś takiego: =WYSZUKAJ.PIONOWO(A2;Arkusz2!A:C;3;FAŁSZ). Pomylisz jeden średnik i formuła nie zadziała.

Czat przyjmuje zwykłe zdanie: „Znajdź w drugiej tabeli cenę dla każdego produktu z pierwszej”. Potrafi też sam napisać taką formułę. Ty sprawdzasz ją na kilku wierszach.

Potrzebujesz dwóch umiejętności, które już masz#

Pierwsza to opisać zadanie. W czacie odpowiedzi pisze , czyli program, który nauczył się pisać z ogromnej liczby tekstów. Model to zdolny stażysta z amnezją: dużo umie, ale o Tobie wie tylko to, co mu dziś dasz.

Opisujesz mu więc zadanie tak, jak komuś, kto widzi je pierwszy raz. Taki opis to (po angielsku prompt).

Druga to ocenić wynik. Robisz to co tydzień z cudzymi mailami, ofertami i raportami.

Niczego nie uczysz się od zera. Robisz to, co zawsze, gdy zlecasz komuś pracę: tłumaczysz i sprawdzasz.

„Wiele osób myśli, że gdzieś istnieje tajna instrukcja obsługi. Nie istnieje” – mówi Ethan Mollick, profesor szkoły biznesu Wharton w USA. Są tylko dobre opisy zadań.

Rys. 2.1Dwie umiejętności, które już masz, wystarczą na start.

Słaby wynik to zwykle brak informacji#

Powiedz stażyście „zrób raport”, a przyniesie coś, ale pewnie nie to. Nie wie, dla kogo jest raport, z jakich danych go zrobić, jak długi ma być i w jakiej formie.

Z modelem jest tak samo. Brakujące informacje to , czyli to, co AI musi wiedzieć o zadaniu. Jeśli wynik jest słaby, zwykle modelowi brakuje informacji, nie Tobie rozumu. Dopisujesz, czego zabrakło, i prosisz o poprawkę. Krok po kroku – w rozdziale 6.

Twoje doświadczenie łapie błędy#

Model pisze pewnym tonem także wtedy, gdy się myli. Błąd wyłapie ktoś, kto zna temat – i tu Twoje lata w zawodzie są przewagą. Od razu widzisz, że kwota jest za wysoka, przepis nieaktualny, a ton nie pasuje do klienta. Kiedy ufać, a kiedy sprawdzać – rozdział 5.

Dlatego zasada brzmi: AI szykuje, Ty podpisujesz.

Czat to przede wszystkim język#

„Stoję na peronie, pociąg z AI rusza a ja zastanawiam się czy to tylko dla młodych?” – Zofia Woźniak, komentarz na Facebooku pod postem StormIT, I 2026

Młodzi rzeczywiście używają AI częściej. W maju 2026 roku korzystało z niej 81% osób w wieku 18–24 lata i 18% w wieku 55–64 (CBOS, ostatnie 3 miesiące). Starsze grupy dołączają jednak szybko. Według GUS w grupach 45–54 i 55–64 lata odsetek osób, które korzystają z narzędzi AI, wzrósł w rok ponad dwa razy.

A w czacie Twoim narzędziem jest język. Zasób słów rośnie u dorosłych dłużej niż niemal każda inna zdolność mierzona testami. W dużym badaniu internetowym najlepiej w teście słownictwa wypadły osoby w wieku ok. 65 lat.

Pod jednym filmem o AI ktoś pisze: „Super. Mam 66 lat i właśnie zaczynam swoją przygodę z AI”.

Wystarczy jedno zadanie na start#

Czy AI pomoże w Twojej pracy, sprawdzisz na jednym zadaniu: kilkanaście minut, kilka razy w tygodniu. To propozycja, nie obietnica wyniku. Więcej o czasie – w rozdziale 6.

Prowadzisz zespół? U Twoich ludzi start wygląda tak samo. Ten rozdział możesz im dać – nikogo nie ocenia.

Piszesz po polsku, na sprzęcie, który masz#

Na tej samej transmisji, na której padło pytanie o Excel, ktoś zapytał: „lepiej pracować z nim po angielsku ?” (pisownia oryginalna). Nie musisz. Piszesz po polsku i dostajesz odpowiedź po polsku. Nowy komputer też nie jest potrzebny: wystarczy przeglądarka albo telefon.

Uczestnik naszego webinaru radził: „warto prosić o to by model używał języka nietechnicznego, prostego, konkretnego”. Stąd pierwsze polecenie. Nie ma w nim poufnych danych, więc pasuje do każdego narzędzia.

Nie wiesz, czy w firmie Ci wolno? Co wpisywać – rozdział 4. Jak rozmawiać z szefem – rozdział 13.

Inni zaczynali z tego samego miejsca#

„ja nie jestem ani po studiach informatycznych, ani nigdy nie miałam do czynienia z kodem, tak trochę upatruję w AI swojej szansy, żeby gdzieś wejść w ten świat” – Maja, prawniczka z wykształcenia, analityczka, na naszych konsultacjach grupowych, 12.02.2026

Uczciwie: oboje poszli dalej niż czat. Ziemowit uczył się automatyzacji, a Maja z pomocą AI pisała małe programy do analizy dokumentów. Zaczynali bez programowania i poradzili sobie z trudniejszym. Czat jest więc w Twoim zasięgu.

Komu ten rozdział się przyda?

Przekaż komuś, kto wątpi, czy da radę z AI.

Pojęcia z tego rozdziału

Przypisy

  1. 1.
    Stanford Graduate School of Business, „Co-Intelligence: An AI Masterclass with Ethan Mollick”, 2024 (11.06.2024); tłumaczenie redakcji. https://www.gsb.stanford.edu/insights/co-intelligence-ai-masterclass-ethan-mollick (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  2. 2.
    Zofia Woźniak, publiczny komentarz na Facebooku pod postem StormIT, I 2026; zrzut komentarza z III 2026 na końcu rozdziału (obejrzany 05.11.2026).
  3. 3.
    CBOS, „Korzystanie ze sztucznej inteligencji”, Komunikat z badań nr 64/2026 (D. Litwin, Z. Czarnecka), 2026; badanie 7–17.05.2026, N = 1 041, tabela 1 (korzystanie z generatywnej AI w ostatnich 3 miesiącach). Liczba na otwarciu rozdziału: rys. 3 – pytanie zadano 658 osobom, które nie korzystały z generatywnej AI; można było wskazać kilka powodów. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_064_26.PDF (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  4. 4.
    GUS, „Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2026 r.”, 21.10.2026; dane do wykresu 2 (osoby w wieku 16–74 lata). W wieku 45–54 lata z narzędzi AI korzysta 35,9% osób (rok wcześniej 15,3%), w wieku 55–64 lata – 20,8% (rok wcześniej 7,5%) – wykres 2. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/nauka-i-technika-spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne-w-polsce-w-2026-r-,2,16.html (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  5. 5.
    J. K. Hartshorne, L. T. Germine, „When does cognitive functioning peak? The asynchronous rise and fall of different cognitive abilities across the life span”, Psychological Science, 2015; eksperyment 2, 10 394 osoby z serwisu TestMyBrain.org, wiek 10–69 lat. Autorzy zastrzegają, że część efektu to różnice między pokoleniami. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4441622/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  6. 6.
    Komentarz pod filmem Kuby Klawitera „AI od zera. Jak zacząć, nie tracąc czasu i nerwów?”, YouTube, 2025 (film z 25.05.2025). https://www.youtube.com/watch?v=TVHYl-MVugQ&lc=Ugztk5D7xGlLV8n0GKB4AaABAg (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  7. 7.
    Anthropic, „How to use Claude in your preferred language”, centrum pomocy Claude, 2026. https://support.claude.com/en/articles/10769299 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  8. 8.
    OpenAI, „How to change your language setting in ChatGPT”, centrum pomocy, 2026. https://help.openai.com/en/articles/8357869 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  9. 9.
    Anthropic, cennik, 2026. https://claude.com/pricing (otwiera się w nowej karcie) · Anthropic, „Install Claude Desktop”, centrum pomocy, 2026. https://support.claude.com/en/articles/10065433-installing-claude-for-desktop (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).

Następny: Rozdział 03 – Skąd ono wie, co odpowiedzieć?