Rozdział 15 · 7 min czytania
Gdzie się tego nauczyć porządnie – i jak nie dać się naciągnąć?
- Pracuję w firmie
- Mam własną firmę
- Mam firmę z zespołem
Krótko
Podstaw AI nauczysz się za darmo – z tego kompendium i z kursów twórców narzędzi. Za kurs płać wtedy, gdy potrzebujesz terminu, grupy albo człowieka obok. Przed każdym kursem – także naszym – zadaj 8 pytań: naciągacza zdradzą obietnice i mętne warunki zwrotu.
Zapamiętaj
Wiedzę dostaniesz za darmo. Płać za to, co u Ciebie zadziała.
29%
Tylu badanych w Polsce przeszło jakiekolwiek szkolenie z AI – o 10 punktów procentowych mniej niż średnio na świecie.
Źródło: KPMG i University of Melbourne, 2025, N = 1 082
Na czatach naszych transmisji z 2026 roku pytanie o koszt padło 40 razy, od 33 osób.1 Ktoś pytał też o ryzyko: „Czy poruszane są wymogi z AI ACT?”.2 W badaniu KPMG z 2025 roku szkolenie z AI przeszło 29% badanych z Polski.3 Niżej zamieniamy takie pytania w listę, którą przyłożysz do każdego kursu.
Naciągacza poznasz po obietnicach#
W maju 2026 roku UOKiK ukarał sprzedawcę kursów językowych. Obiecywał nieistniejące dofinansowanie, a po „aktywacji kodu” blokował odstąpienie od umowy.6 To nie były kursy AI, ale sygnały są te same. Uczciwy kurs pokazuje plan zajęć, koszt narzędzi i warunki zwrotu, zanim zapłacisz.
Podstaw nauczysz się za darmo#
Podstaw uczą za darmo twórcy narzędzi AI, uczelnie i duże firmy. Także po polsku.
Bezpłatny kurs Google i Szkoły Głównej Handlowej (SGH) „Umiejętności Jutra: AI” miał nabór i trwał 5 tygodni. Pierwszą edycję (2024/25) ukończyło 74% przyjętych.7 Otwarte kursy MIT i Harvardu w roku 2017–18 ukończyło 3 na 100 zapisanych.8 To różne kursy, więc porównujemy ostrożnie. Wiedzę dostajesz za darmo. Skończyć pomagają termin i grupa, nie sama cena.
Jedno „ale”. Rafał Pikuła ze Spider’s Web przeszedł kolejną edycję tego kursu. Napisał, że kurs miał „uczynić ze mnie wiernego klienta technologicznego giganta”.9 Kurs producenta uczy głównie jego narzędzi. Dotyczy to też Anthropic, twórcy Claude’a. I nas, bo na kursach pracujemy głównie z Claude’em.
Certyfikat nie jest umiejętnością#
Dowodem jest rzecz, która u Ciebie działa, i krótki zapis jej wyniku. Kadry chcą certyfikatu? Weź go, ale pokaż też wynik. Komisja dodaje, że firma może prowadzić własny zapis szkoleń.15
Cena mówi o formie, nie o jakości#
W badaniu z 2008 roku 20 osób piło to samo wino. Smakowało im lepiej, gdy myślały, że kosztuje 90 dolarów, a nie 10.16 Cena zmieniła odczucie, nie zawartość.
Przy kursach cena mówi głównie o formie: ile czasu prowadzącego dostajesz. Nagranie kosztuje inaczej niż grupa, rozmowa jeden na jeden czy wdrożenie.
8 pytań przed każdym kursem#
Zanim zapłacisz komukolwiek – także nam – zadaj osiem pytań.
- Co będę mieć na końcu: certyfikat czy coś, co u mnie działa? Poproś o przykład.
- Ile zapłacę w sumie – razem z narzędziami i czasem? Na pierwsze rozmowy wystarczy darmowy plan. Zadania, które robią się same, zwykle wymagają płatnego (rozdział 7). Policz też godziny nauki i czas dostępu do nagrań.
- Czy kurs mówi, co może pójść źle? Szukaj w planie tematów: bezpieczeństwo danych, błędy AI i (rozdział 11). Sam efekt „wow” to zły znak.
- Czy oferta obiecuje zarobek, awans albo „pasywny dochód”? Uczciwy kurs obiecuje umiejętność, nie pieniądze.
- Czy ćwiczę na swoich zadaniach – i na bezpiecznych danych? Wiedzy łatwiej użyć, gdy ćwiczysz w warunkach podobnych do pracy i masz wsparcie po kursie.17 Ćwiczenia nie powinny wymagać wklejania danych firmy do czatu na prywatnym koncie.
- Do kogo napiszę, gdy utknę – i kiedy dostanę odpowiedź? Nagranie obejrzysz zawsze. Problem na Twoim komputerze rozwiąże człowiek, nie forum.
- Czy mogę sprawdzić prowadzącego za darmo – i czy opinie są prawdziwe? Darmowa lekcja na żywo powie więcej niż strona sprzedażowa. Firma, która pokazuje opinie, musi napisać, czy i jak sprawdza, że wystawili je kupujący.18
- Co, jeśli nie zadziała? Przed zapłatą przeczytaj warunki zwrotu. Sprawdź, kiedy tracisz prawo do odstąpienia od umowy, np. po uruchomieniu dostępu. Kupujesz dla firmy? Wpisz do umowy zwrot i to, co dostawca robi z danymi firmy.
Pytania są też na karcie KD-9, z miejscem na odpowiedzi trzech dostawców.
Pierwszy tydzień przejdziesz bez nas#
Proponujemy kwadrans dziennie o stałej porze. Kto z góry ustali „kiedy i gdzie”, częściej zaczyna i rzadziej wypada z rytmu.19 W pracy używaj narzędzia od firmy. Bez niego ćwicz tylko na danych zielonych z karty KD-2.
Dzień: 1
- Co robisz
- Wybierz z karty KD-1 zadanie, które wraca co tydzień. Zapisz porę, np. „po kawie”.
Dzień: 2
- Co robisz
- Opisz zadanie według karty KD-3 (rozdział 6).
Dzień: 3
- Co robisz
- Dopisz do polecenia, czego wczoraj zabrakło. Dobre polecenie zapisz w pliku.
Dzień: 4
- Co robisz
- Zrób to samo na drugim przykładzie. Sprawdź wynik tak, jak każe półka z rozdziału 5.
Dzień: 5
- Co robisz
- Załóż , czyli osobny zeszyt na to zadanie. Wklej tam polecenie.
Dzień: 6
- Co robisz
- Zapisz: ile trwało przedtem, ile trwa teraz, co poprawiasz ręcznie.
Dzień: 7
- Co robisz
- Zdecyduj: zostawiam, poprawiam albo „to mogłoby robić się samo”.
| Dzień | Co robisz |
|---|---|
| 1 | Wybierz z karty KD-1 zadanie, które wraca co tydzień. Zapisz porę, np. „po kawie”. |
| 2 | Opisz zadanie według karty KD-3 (rozdział 6). |
| 3 | Dopisz do polecenia, czego wczoraj zabrakło. Dobre polecenie zapisz w pliku. |
| 4 | Zrób to samo na drugim przykładzie. Sprawdź wynik tak, jak każe półka z rozdziału 5. |
| 5 | Załóż , czyli osobny zeszyt na to zadanie. Wklej tam polecenie. |
| 6 | Zapisz: ile trwało przedtem, ile trwa teraz, co poprawiasz ręcznie. |
| 7 | Zdecyduj: zostawiam, poprawiam albo „to mogłoby robić się samo”. |
Nie obiecujemy wyniku. Po tygodniu masz decyzję opartą na własnym pomiarze.
Ktoś obok przydaje się na wyższych stopniach#
z rozdziału 8 mają pięć stopni. Dwa pierwsze przejdziesz z tym kompendium, trzeci – według zasad swojej firmy. Siódmego dnia padło „to mogłoby robić się samo”? Stoisz przed czwartym stopniem, a wyżej czeka . Tu przydaje się ktoś obok. Masz zespół? Zacznij od jednej osoby i jednego zadania.
Komu ten rozdział się przyda?
Przekaż komuś, kto właśnie wybiera kurs AI – dla siebie albo dla firmy.
Pojęcia z tego rozdziału
Przypisy
- 1.
- 2.
- 3.KPMG i University of Melbourne, „Trust, attitudes and use of AI: a global study 2025”, część polska, 2025; badanie XI 2024 – I 2025, N = 1 082 z Polski; w oryginale: formalne lub nieformalne szkolenie z AI albo z dziedzin pokrewnych, odsetek wśród badanych z Polski. https:/
/ kpmg.com/ pl/ pl/ media/ korzysta-z-ai-regularnie-przewaznie-bez-zadnego-przeszkolenia-i-czesto-bez-wiedzy-pracodawcy.html (otwiera się w nowej karcie) ; https:/ / assets.kpmg.com/ content/ dam/ kpmgsites/ xx/ pdf/ 2025/ 05/ trust-attitudes-and-use-of-ai-poland-snapshot.pdf.coredownload.inline.pdf (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 4.Federal Trade Commission, „FTC Announces Crackdown on Deceptive AI Claims and Schemes”, 25.09.2024; z pięciu pierwszych spraw trzy dotyczyły „okazji biznesowych” (business opportunities). https:/
/ www.ftc.gov/ news-events/ news/ press-releases/ 2024/ 09/ ftc-announces-crackdown-deceptive-ai-claims-schemes (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 5.UOKiK, „When profit depends on recruitment – new pyramid-type incentive schemes exposed and penalised by UOKiK”, 30.12.2025; dotyczy iGenius (kara 14 668 589 zł, decyzja nieprawomocna) i International Markets Live (9 483 604 zł, decyzja prawomocna); omówienie po polsku w serwisie Prawo.pl. https:/
/ uokik.gov.pl/ en/ when-profit-depends-on-recruitment-new-pyramid-type-incentive-schemes-exposed-and-penalised-by-uokik (otwiera się w nowej karcie) ; https:/ / www.prawo.pl/ biznes/ igenius-i-iml-piramidy-ukarane-przez-uokik,536531.html (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 6.UOKiK, „Fake subsidies, real costs – Mobile Marketing Center fined by the President of UOKiK”, 21.05.2026; kara 2 232 000 zł dla spółki (prawomocna); obietnica dofinansowania „do 87%”. https:/
/ uokik.gov.pl/ en/ fake-subsidies-real-costs-mobile-marketing-center-fined-by-the-president-of-uokik (otwiera się w nowej karcie) ; PAP/Bankier, 20.05.2026: https:/ / www.bankier.pl/ wiadomosc/ Milionowa-kara-od-UOKiK-dla-Mobile-Marketing-Center-za-fikcyjne-kursy-jezykowe-9136085.html (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 7.Google Polska, blog, „Aż 71% osób, które ukończyły kurs Umiejętności Jutra: AI, wykorzystuje w pracy narzędzia AI”, 7.04.2025; program 5-tygodniowy; zgłosiło się ok. 40 tys. osób, przyjęto 19 747 (49%), całość ukończyło 14 733; 71% absolwentów zadeklarowało w ankiecie, że używa AI w pracy. https:/
/ blog.google/ intl/ pl-pl/ nowosci-firmie/ az-71-osob-ktore-ukonczyly-kurs-umiejetnosci-jutra-ai-wykorzystuje-w-pracy-narzedzia-ai/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 8.J. Reich, J. A. Ruipérez-Valiente, „The MOOC Pivot”, Science 363(6423), 2019, s. 130–131, DOI 10.1126/science.aav7958; dokładnie 3,13% w roku 2017–18; wśród osób, które zapłaciły za certyfikat – 46%, ale to częściowo wybór (płacą ci, którzy i tak chcą skończyć). Liczby za: Inside Higher Ed, 16.01.2019, https:/
/ www.insidehighered.com/ node/ 7744 (otwiera się w nowej karcie) . Podobny kierunek: Ruzuku (A. Crystal), „Cohort vs self-paced completion study”, dane z 20.08.2026 – 53 na 100 wobec 42 na 100 w 27 156 kursach jednej platformy, analiza sprzedawcy tych funkcji, bez recenzji naukowej. https:/ / www.ruzuku.com/ learn/ articles/ cohort-vs-self-paced-completion-study (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 9.Rafał Pikuła, „Zrobiłem kurs Google’a dla Polaków. Niczego się nie nauczyłem”, Spider’s Web+, 24.10.2025; dotyczy edycji 2.0. https:/
/ spidersweb.pl/ plus/ 2025/ 10/ google-kurs-umiejetnosci-jutra-2-0 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 10.Elements of AI (Uniwersytet Helsiński; wersja polska od listopada 2020); certyfikat cyfrowy i bezpłatny, warunkiem jest ocena prac innych uczestników. https:/
/ www.elementsofai.pl/ (otwiera się w nowej karcie) ; https:/ / www.gov.pl/ web/ edukacja/ pionierski-kurs-si-z-finlandii-dostepny-po-polsku (otwiera się w nowej karcie) ; https:/ / www.elementsofai.com/ faq/ i-have-passed-an-elements-of-ai-course-where-is-my-certificate-2 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 11.Microsoft Polska, komunikat, 28.11.2024; platforma: aiskillsnavigator.microsoft.com. https:/
/ news.microsoft.com/ pl-pl/ 2024/ 11/ 28/ microsoft-oglasza-inwestycje-w-szkolenia-ai-w-polsce-milion-osob-zdobedzie-nowe-kompetencje/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 12.Google Polska, blog, „Startuje nowa edycja Umiejętności Jutra”, 23.02.2026; edycja bezpłatna, pięć tygodni, ponad 25 godzin materiałów, certyfikat Google i SGH. https:/
/ blog.google/ intl/ pl-pl/ nowosci-firmie/ programy-inicjatywy/ startuje-nowa-edycja-umiejetnosci-jutra/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 13.Anthropic Academy, „Free courses, tutorials (…) from Anthropic’s education team”; kursy po angielsku, certyfikat ukończenia po teście końcowym. https:/
/ academy.claude.com/ (otwiera się w nowej karcie) ; https:/ / anthropic.skilljar.com/ ai-fluency-framework-foundations (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 14.OpenAI Help Center, „OpenAI Academy courses”, aktualizacja ok. 23.10.2026 (kursy bezpłatne, we własnym tempie: „OpenAI Academy offers free, self-paced courses”; odznaki i certyfikaty ukończenia „are not certifications”). https:/
/ help.openai.com/ en/ articles/ 20001270-openai-academy-courses (otwiera się w nowej karcie) ; https:/ / academy.openai.com/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 15.Komisja Europejska, „AI Literacy – Questions & Answers”, aktualizacja 20.10.2026; tamże o wewnętrznym zapisie szkoleń: „Organisations can keep an internal record of trainings and/or other guiding initiatives”. https:/
/ digital-strategy.ec.europa.eu/ en/ faqs/ ai-literacy-questions-answers (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 16.H. Plassmann i inni, „Marketing actions can modulate neural representations of experienced pleasantness”, PNAS 105(3), 2008, s. 1050–1054; badanie na 20 osobach. https:/
/ pmc.ncbi.nlm.nih.gov/ articles/ PMC2242704/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 17.R. Grossman, E. Salas, „The transfer of training: what really matters”, International Journal of Training and Development 15(2), 2011, s. 103–120, DOI 10.1111/j.1468-2419.2011.00373.x; przegląd wymienia kilka grup czynników, m.in. warunki szkolenia podobne do pracy oraz wsparcie i okazję do użycia wiedzy po szkoleniu. https:/
/ doi.org/ 10.1111/ j.1468-2419.2011.00373.x (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 18.UOKiK, „Fake opinions? Stop!”, 30.07.2024; obowiązek od 1.01.2023; za kupowanie opinii i usuwanie prawdziwych negatywnych grozi kara do 10% obrotu. https:/
/ uokik.gov.pl/ en/ fake-opinions-stop (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 19.P. M. Gollwitzer, P. Sheeran, „Implementation intentions and goal achievement: A meta-analysis of effects and processes”, Advances in Experimental Social Psychology 38, 2006, s. 69–119; przegląd 94 badań, efekt d = 0,65 wobec samego postanowienia; omówienie National Cancer Institute (kopia archiwalna): https:/
/ webarchive.library.unt.edu/ eot2008/ 20090813064657/ http:/ / dccps.nci.nih.gov/ brp/ constructs/ implementation_intentions/ ii4.html (otwiera się w nowej karcie) . Nowsza metaanaliza: P. Sheeran, O. Listrom, P. M. Gollwitzer, European Review of Social Psychology 36, 2025, DOI 10.1080/10463283.2024.2334563 – efekt 0,27–0,66 zależnie od rodzaju wyniku. Kwadrans dziennie to propozycja redakcji, nie wynik tych badań. Krótkie codzienne sesje działają lepiej niż jedna długa w badaniach nad zapamiętywaniem: N. J. Cepeda i inni, „Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis”, Psychological Bulletin 132(3), 2006, s. 354–380, 317 eksperymentów. Do pracy z AI przenosimy to ostrożnie. https:/ / pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ 16719566/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
Następny: Na koniec – 10 pytań o AI, które ludzie naprawdę zadają