Rozdział 06 · 7 min czytania
Jak z nim rozmawiać, żeby wynik był dobry?
- Pracuję w firmie
- Mam własną firmę
- Mam firmę z zespołem
Krótko
Napisz, co ma powstać i po co, dla kogo, z jakiego materiału i w jakiej formie. Model jest jak zdolny stażysta: o Twoim zadaniu wie tylko to, co mu dasz. Pierwszą odpowiedź traktuj jak szkic: poprawiasz ją w rozmowie, sprawdzasz i dopiero wtedy wysyłasz.
Zapamiętaj
Dobre polecenie mówi: co, po co, dla kogo, z czego i jak.
86 na 100
W 86 na 100 dłuższych rozmów z Claude’em ludzie dopracowują pierwszą odpowiedź.
Źródło: Anthropic, AI Fluency Index, 2026, 9 830 rozmów (dane producenta)
Wpisujesz: „napisz maila do zespołu po spotkaniu”. Dostajesz gładki tekst, tylko że pusty: bez terminów, osób i ustaleń. Model ich nie zgadnie.
Odpowiedź na pytanie z webinaru: jedno zadanie – jedna wiadomość z podpunktami. Kilka różnych zadań – osobno, po kolei.
Dobre polecenie ma pięć części#
Gdy piszesz do AI przez , odpowiada model – stażysta z rozdziału 3. Wie tylko to, co mu dasz, czyli . Anthropic, twórca Claude’a, daje prosty test: pokaż swoje (po angielsku prompt) komuś, kto nie zna sprawy. Jeśli ta osoba się pogubi, Claude też.3
Dobre polecenie ma pięć części:
- Zadanie i po co – co ma powstać i do czego Ci posłuży.
- Dla kogo – kto to przeczyta i jaki ma być ton.
- Materiał – to, z czego ma korzystać, z dopiskiem „korzystaj tylko z tego”.
- Format – tabela, punkty, długość.
- Czego unikać – na przykład „nie wymyślaj terminów”.
Część „po co” łatwo pominąć, a to ona mówi, co jest ważne. „Chcę, żeby każdy wiedział, co robi” daje inny mail niż „chcę mieć ślad dla szefa”. Powód podawaj też przy zakazie: „szef czyta maile w telefonie, więc nie używaj tabel”.3
Brakuje roli w rodzaju „jesteś ekspertem”? Google i Anthropic ją polecają,4 ale my pomijamy ją celowo. Badacze z amerykańskiej szkoły biznesu Wharton sprawdzili ją na trudnych testach wiedzy. Nie poprawiała trafności, a rola z innej dziedziny czasem ją obniżała. Groźby i obiecany napiwek średnio też nic nie zmieniały.5 Wiedzę dajesz Ty – w materiale. Anthropic, Google, Microsoft i OpenAI radzą to samo: pisz jasno, daj kontekst, potem poprawiaj.4
Pierwsza próba zaczyna się od zmyślonej notatki#
Zarezerwuj kwadrans. Weź zmyśloną notatkę niżej albo zadanie z karty KD-1 „Niech to robi się samo – moja lista”. Zmyślona notatka to dane zielone. Wkleisz ją w każdym czacie, także na koncie prywatnym. Prawdziwa notatka z pracy, nawet bez nazwisk, to dane żółte: tylko do narzędzia od firmy (rozdział 4, karta KD-2). A jeśli coś zepsujesz? Bez połączeń z pocztą czat niczego za Ciebie nie wyśle. Najgorsze, co możesz zrobić, to wkleić coś poufnego.
Masz w pracy Copilota albo inny czat od firmy? Zacznij w nim. Przyciski są inne, polecenie to samo. Nie masz żadnego czatu? Zajrzyj do ramki niżej.
Notatka (zmyślona):
spotk. wt. – targi wrzesień?? budżet jeszcze nie / osoba z marketingu: stoisko min 12m2, cena do sprawdzenia / ulotki – stare nieaktualne, ktoś musi poprawić ceny / szef: decyzja do piątku?? / kto dzwoni do organizatora – nie ustalono / próbki produktu – magazyn, ile? / następne spotk. za 2 tyg
Wklej do czatu polecenie w pięciu częściach, a pod nim notatkę:
Zadanie i po co: Z notatki ze spotkania zrób listę zadań i krótki mail z podsumowaniem. Chcę, żeby każdy wiedział, co robi do następnego spotkania.
Dla kogo: Mail trafi do zespołu ze spotkania i do szefa. Ton rzeczowy i uprzejmy.
Materiał: Notatka jest niżej. Korzystaj tylko z niej.
Format: Najpierw tabela: zadanie · kto · termin. Potem mail do 120 słów. Na końcu 3 rzeczy do sprawdzenia przed wysłaniem.
Czego unikać: Nie wymyślaj osób, terminów ani kwot. Gdy czegoś brakuje, wpisz [BRAKUJE MI: …].
[tu wklej notatkę]
Pola [BRAKUJE MI: …] to dobra wiadomość: tam model nie zgadywał. Gdzie indziej mógł zgadnąć mimo zakazu (rozdział 5). Porównaj terminy i osoby z notatką, uzupełnij braki i dopiero wtedy wyślij. AI szykuje, Ty podpisujesz.
Masz własną firmę? Weź zadanie z karty KD-1, na przykład odpowiedź na typowe pytanie klienta. Danych klientów nie wklejasz.
Masz firmę z zespołem? Daj ludziom kartę KD-3 „Przepis na dobre polecenie” z „Kart do druku” przed najbliższym spotkaniem.
Nie wiesz, co dopisać? Niech stażysta zapyta sam:
Słaby wynik zdradza, czego zabrakło#
Widzisz: ogólniki, zmyślone szczegóły
- Zabrakło
- materiału
- Dopisz
- „Wklejam notatkę. Korzystaj tylko z niej.”
Widzisz: ton nie ten, za sztywno albo za luźno
- Zabrakło
- odbiorcy
- Dopisz
- „To przeczyta klient po reklamacji.”
Widzisz: esej zamiast listy, za długo
- Zabrakło
- formatu
- Dopisz
- „Tabela: zadanie · kto · termin. Mail do 120 słów.”
| Widzisz | Zabrakło | Dopisz |
|---|---|---|
| ogólniki, zmyślone szczegóły | materiału | „Wklejam notatkę. Korzystaj tylko z niej.” |
| ton nie ten, za sztywno albo za luźno | odbiorcy | „To przeczyta klient po reklamacji.” |
| esej zamiast listy, za długo | formatu | „Tabela: zadanie · kto · termin. Mail do 120 słów.” |
Pomaga też przykład. Wklej mail, który się sprawdził, bez nazwisk, i dopisz: „napisz w podobnym układzie”. Według Anthropic to jeden z najpewniejszych sposobów na formę i ton.3 Mail z pracy wklejasz tylko w narzędziu od firmy.
Pierwsza odpowiedź to szkic#
W 86 na 100 dłuższych rozmów z Claude’em ludzie dopracowują pierwszą odpowiedź.8 Nie zaczynaj od nowa. Napisz, co poprawić: krócej, cieplej, bez trzeciego akapitu. Kilka poprawek zbierz w jednej wiadomości – to oszczędza limit użycia.9
Nowy temat – nowa rozmowa#
Biurko modelu to (rozdział 3). Targi, urlop i faktura w jednej rozmowie to zawalone biurko: model pracuje gorzej,2 a długa rozmowa szybciej zużywa limit.10
Na start wystarczy jedno zadanie#
„Jak myślicie ile czasu dziennie muszę spędzić żeby ogarnąć AI?” – zapytał ktoś na webinarze innej firmy. Nie musisz „ogarnąć AI”. Zacznij od jednego zadania, a po następnym spotkaniu powtórz je z kartą KD-3. Ethan Mollick ze szkoły Wharton podał w 2024 roku luźną regułę: około 10 godzin używania, żeby „mniej więcej załapać”.11 To szacunek na oko, nie próg.
Komu ten rozdział się przyda?
Przekaż komuś, kto pisze do AI jedno zdanie.
Pojęcia z tego rozdziału
Przypisy
- 1.Mosh Levy, Alon Jacoby, Yoav Goldberg, „Same Task, More Tokens: the Impact of Input Length on the Reasoning Performance of Large Language Models”, ACL 2024 (badane modele: GPT-4, GPT-3.5, Gemini Pro, Mistral Medium, Mixtral 8x7B). https:/
/ arxiv.org/ html/ 2402.14848 (otwiera się w nowej karcie) · https:/ / aclanthology.org/ 2024.acl-long.818/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 2.Anthropic, „Context windows”, dokumentacja Claude („more context isn’t automatically better”). https:/
/ platform.claude.com/ docs/ en/ build-with-claude/ context-windows (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 3.Anthropic, „Prompting best practices”, sekcje „Be clear and direct”, „Add context to improve performance” i „Use examples effectively”, dokumentacja Claude. https:/
/ platform.claude.com/ docs/ en/ build-with-claude/ prompt-engineering/ claude-prompting-best-practices (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 4.Anthropic, „Prompting best practices”, jw. (rola: sekcja „Give Claude a role”, rada dla twórców aplikacji) · Google Workspace, „Jak pisać skuteczne prompty” (rola: „Profil”). https:/
/ workspace.google.com/ intl/ pl/ resources/ ai/ writing-effective-prompts/ (otwiera się w nowej karcie) · Microsoft Support, „Dowiedz się więcej o monitach funkcji Copilot”. https:/ / support.microsoft.com/ pl-pl/ topic/ learn-about-copilot-prompts-f6c3b467-f07c-4db1-ae54-ffac96184dd5 (otwiera się w nowej karcie) · OpenAI Help, „Prompt engineering best practices for ChatGPT”. https:/ / help.openai.com/ en/ articles/ 10032626-prompt-engineering-best-practices-for-chatgpt (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 5.Lennart Meincke, Ethan Mollick, Lilach Mollick, Dan Shapiro, „Prompting Science Report 3”, Wharton, 2025 (groźby i napiwki; testy GPQA Diamond i MMLU-Pro). https:/
/ arxiv.org/ abs/ 2508.00614 (otwiera się w nowej karcie) · Savir Basil i in., „Prompting Science Report 4”, Wharton, 2025 (rola eksperta). https:/ / arxiv.org/ abs/ 2512.05858 (otwiera się w nowej karcie) · Knowledge at Wharton, „Why You Shouldn’t Ask Chatbots to Act Like an Expert”, 2026. https:/ / knowledge.wharton.upenn.edu/ article/ why-you-shouldnt-ask-chatbots-to-act-like-an-expert/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 6.Yekyung Kim, Jenna Russell, Marzena Karpinska, Mohit Iyyer, „One ruler to measure them all: Benchmarking multilingual long-context language models”, COLM 2025; badacze z Uniwersytetu Maryland, UMass Amherst i Microsoftu. Test szukania informacji w tekstach długości 64 i 128 tys. tokenów, nie miara „rozumienia”. https:/
/ arxiv.org/ abs/ 2503.01996 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 7.Claude Help: „Verify your phone number” https:/
/ support.claude.com/ en/ articles/ 8287232-verify-your-phone-number (otwiera się w nowej karcie) · „Log in to your Claude account” https:/ / support.claude.com/ en/ articles/ 13189465-log-in-to-your-claude-account (otwiera się w nowej karcie) · „Get started with Claude” https:/ / support.claude.com/ en/ articles/ 8114491-get-started-with-claude (otwiera się w nowej karcie) · „How to use Claude in your preferred language” https:/ / support.claude.com/ en/ articles/ 10769299-how-to-use-claude-in-your-preferred-language (otwiera się w nowej karcie) · Claude, cennik https:/ / claude.com/ pricing (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 8.Anthropic, „The AI Fluency Index”, 23.02.2026; próba 9 830 dłuższych rozmów z wieloma wymianami, 20–26.01.2026; dane producenta, korelacyjne (85,7% – dopracowanie odpowiedzi). https:/
/ academy.claude.com/ tutorials/ the-ai-fluency-index (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 9.Claude Help, „Usage limit best practices” („Batch similar requests in one message” – rada o limicie użycia, nie o jakości odpowiedzi). https:/
/ support.claude.com/ en/ articles/ 9797557-usage-limit-best-practices (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 10.Claude Help, „Understanding usage and length limits”. https:/
/ support.claude.com/ en/ articles/ 11647753-understanding-usage-and-length-limits (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026). - 11.Stanford GSB, „Co-Intelligence: An AI Masterclass with Ethan Mollick”, 11.06.2024 („Ten hours is my loose rule of thumb…”). https:/
/ www.gsb.stanford.edu/ insights/ co-intelligence-ai-masterclass-ethan-mollick (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
Następny: Rozdział 07 – Claude, ChatGPT, Gemini, Copilot – które wybrać i czy muszę płacić?