Przejdź do treści
Kompendium

Rozdział 06 · 7 min czytania

Jak z nim rozmawiać, żeby wynik był dobry?

  • Pracuję w firmie
  • Mam własną firmę
  • Mam firmę z zespołem

Krótko

Napisz, co ma powstać i po co, dla kogo, z jakiego materiału i w jakiej formie. Model jest jak zdolny stażysta: o Twoim zadaniu wie tylko to, co mu dasz. Pierwszą odpowiedź traktuj jak szkic: poprawiasz ją w rozmowie, sprawdzasz i dopiero wtedy wysyłasz.

Zapamiętaj

Dobre polecenie mówi: co, po co, dla kogo, z czego i jak.

86 na 100

W 86 na 100 dłuższych rozmów z Claude’em ludzie dopracowują pierwszą odpowiedź.

Źródło: Anthropic, AI Fluency Index, 2026, 9 830 rozmów (dane producenta)

Wpisujesz: „napisz maila do zespołu po spotkaniu”. Dostajesz gładki tekst, tylko że pusty: bez terminów, osób i ustaleń. Model ich nie zgadnie.

Odpowiedź na pytanie z webinaru: jedno zadanie – jedna wiadomość z podpunktami. Kilka różnych zadań – osobno, po kolei.

Dobre polecenie ma pięć części#

Gdy piszesz do AI przez , odpowiada model – stażysta z rozdziału 3. Wie tylko to, co mu dasz, czyli . Anthropic, twórca Claude’a, daje prosty test: pokaż swoje (po angielsku prompt) komuś, kto nie zna sprawy. Jeśli ta osoba się pogubi, Claude też.

Dobre polecenie ma pięć części:

  1. Zadanie i po co – co ma powstać i do czego Ci posłuży.
  2. Dla kogo – kto to przeczyta i jaki ma być ton.
  3. Materiał – to, z czego ma korzystać, z dopiskiem „korzystaj tylko z tego”.
  4. Format – tabela, punkty, długość.
  5. Czego unikać – na przykład „nie wymyślaj terminów”.

Część „po co” łatwo pominąć, a to ona mówi, co jest ważne. „Chcę, żeby każdy wiedział, co robi” daje inny mail niż „chcę mieć ślad dla szefa”. Powód podawaj też przy zakazie: „szef czyta maile w telefonie, więc nie używaj tabel”.

Brakuje roli w rodzaju „jesteś ekspertem”? Google i Anthropic ją polecają, ale my pomijamy ją celowo. Badacze z amerykańskiej szkoły biznesu Wharton sprawdzili ją na trudnych testach wiedzy. Nie poprawiała trafności, a rola z innej dziedziny czasem ją obniżała. Groźby i obiecany napiwek średnio też nic nie zmieniały. Wiedzę dajesz Ty – w materiale. Anthropic, Google, Microsoft i OpenAI radzą to samo: pisz jasno, daj kontekst, potem poprawiaj.

Pierwsza próba zaczyna się od zmyślonej notatki#

Zarezerwuj kwadrans. Weź zmyśloną notatkę niżej albo zadanie z karty KD-1 „Niech to robi się samo – moja lista”. Zmyślona notatka to dane zielone. Wkleisz ją w każdym czacie, także na koncie prywatnym. Prawdziwa notatka z pracy, nawet bez nazwisk, to dane żółte: tylko do narzędzia od firmy (rozdział 4, karta KD-2). A jeśli coś zepsujesz? Bez połączeń z pocztą czat niczego za Ciebie nie wyśle. Najgorsze, co możesz zrobić, to wkleić coś poufnego.

Masz w pracy Copilota albo inny czat od firmy? Zacznij w nim. Przyciski są inne, polecenie to samo. Nie masz żadnego czatu? Zajrzyj do ramki niżej.

Rys. 6.1Menu Claude jest po angielsku, a rozmowa toczy się po polsku.

Notatka (zmyślona):

spotk. wt. – targi wrzesień?? budżet jeszcze nie / osoba z marketingu: stoisko min 12m2, cena do sprawdzenia / ulotki – stare nieaktualne, ktoś musi poprawić ceny / szef: decyzja do piątku?? / kto dzwoni do organizatora – nie ustalono / próbki produktu – magazyn, ile? / następne spotk. za 2 tyg

Wklej do czatu polecenie w pięciu częściach, a pod nim notatkę:

Zadanie i po co: Z notatki ze spotkania zrób listę zadań i krótki mail z podsumowaniem. Chcę, żeby każdy wiedział, co robi do następnego spotkania.

Dla kogo: Mail trafi do zespołu ze spotkania i do szefa. Ton rzeczowy i uprzejmy.

Materiał: Notatka jest niżej. Korzystaj tylko z niej.

Format: Najpierw tabela: zadanie · kto · termin. Potem mail do 120 słów. Na końcu 3 rzeczy do sprawdzenia przed wysłaniem.

Czego unikać: Nie wymyślaj osób, terminów ani kwot. Gdy czegoś brakuje, wpisz [BRAKUJE MI: …].

[tu wklej notatkę]

Rys. 6.2Chaotyczna notatka i polecenie w pięciu częściach dają szkic, który Ty sprawdzasz i wysyłasz.

Pola [BRAKUJE MI: …] to dobra wiadomość: tam model nie zgadywał. Gdzie indziej mógł zgadnąć mimo zakazu (rozdział 5). Porównaj terminy i osoby z notatką, uzupełnij braki i dopiero wtedy wyślij. AI szykuje, Ty podpisujesz.

Masz własną firmę? Weź zadanie z karty KD-1, na przykład odpowiedź na typowe pytanie klienta. Danych klientów nie wklejasz.

Masz firmę z zespołem? Daj ludziom kartę KD-3 „Przepis na dobre polecenie” z „Kart do druku” przed najbliższym spotkaniem.

Nie wiesz, co dopisać? Niech stażysta zapyta sam:

Słaby wynik zdradza, czego zabrakło#

Widzisz: ogólniki, zmyślone szczegóły

Zabrakło
materiału
Dopisz
„Wklejam notatkę. Korzystaj tylko z niej.”

Widzisz: ton nie ten, za sztywno albo za luźno

Zabrakło
odbiorcy
Dopisz
„To przeczyta klient po reklamacji.”

Widzisz: esej zamiast listy, za długo

Zabrakło
formatu
Dopisz
„Tabela: zadanie · kto · termin. Mail do 120 słów.”
WidziszZabrakłoDopisz
ogólniki, zmyślone szczegółymateriału„Wklejam notatkę. Korzystaj tylko z niej.”
ton nie ten, za sztywno albo za luźnoodbiorcy„To przeczyta klient po reklamacji.”
esej zamiast listy, za długoformatu„Tabela: zadanie · kto · termin. Mail do 120 słów.”

Pomaga też przykład. Wklej mail, który się sprawdził, bez nazwisk, i dopisz: „napisz w podobnym układzie”. Według Anthropic to jeden z najpewniejszych sposobów na formę i ton. Mail z pracy wklejasz tylko w narzędziu od firmy.

Pierwsza odpowiedź to szkic#

W 86 na 100 dłuższych rozmów z Claude’em ludzie dopracowują pierwszą odpowiedź. Nie zaczynaj od nowa. Napisz, co poprawić: krócej, cieplej, bez trzeciego akapitu. Kilka poprawek zbierz w jednej wiadomości – to oszczędza limit użycia.

Nowy temat – nowa rozmowa#

Biurko modelu to (rozdział 3). Targi, urlop i faktura w jednej rozmowie to zawalone biurko: model pracuje gorzej, a długa rozmowa szybciej zużywa limit.

Na start wystarczy jedno zadanie#

„Jak myślicie ile czasu dziennie muszę spędzić żeby ogarnąć AI?” – zapytał ktoś na webinarze innej firmy. Nie musisz „ogarnąć AI”. Zacznij od jednego zadania, a po następnym spotkaniu powtórz je z kartą KD-3. Ethan Mollick ze szkoły Wharton podał w 2024 roku luźną regułę: około 10 godzin używania, żeby „mniej więcej załapać”. To szacunek na oko, nie próg.

Rys. 6.3Karta KD-3 „Przepis na dobre polecenie” – pięć części polecenia. Trzy pytania przed wysłaniem są na karcie, do wydruku w „Kartach do druku”.

Komu ten rozdział się przyda?

Przekaż komuś, kto pisze do AI jedno zdanie.

Pojęcia z tego rozdziału

Przypisy

  1. 1.
    Mosh Levy, Alon Jacoby, Yoav Goldberg, „Same Task, More Tokens: the Impact of Input Length on the Reasoning Performance of Large Language Models”, ACL 2024 (badane modele: GPT-4, GPT-3.5, Gemini Pro, Mistral Medium, Mixtral 8x7B). https://arxiv.org/html/2402.14848 (otwiera się w nowej karcie) · https://aclanthology.org/2024.acl-long.818/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  2. 2.
    Anthropic, „Context windows”, dokumentacja Claude („more context isn’t automatically better”). https://platform.claude.com/docs/en/build-with-claude/context-windows (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  3. 3.
    Anthropic, „Prompting best practices”, sekcje „Be clear and direct”, „Add context to improve performance” i „Use examples effectively”, dokumentacja Claude. https://platform.claude.com/docs/en/build-with-claude/prompt-engineering/claude-prompting-best-practices (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  4. 4.
    Anthropic, „Prompting best practices”, jw. (rola: sekcja „Give Claude a role”, rada dla twórców aplikacji) · Google Workspace, „Jak pisać skuteczne prompty” (rola: „Profil”). https://workspace.google.com/intl/pl/resources/ai/writing-effective-prompts/ (otwiera się w nowej karcie) · Microsoft Support, „Dowiedz się więcej o monitach funkcji Copilot”. https://support.microsoft.com/pl-pl/topic/learn-about-copilot-prompts-f6c3b467-f07c-4db1-ae54-ffac96184dd5 (otwiera się w nowej karcie) · OpenAI Help, „Prompt engineering best practices for ChatGPT”. https://help.openai.com/en/articles/10032626-prompt-engineering-best-practices-for-chatgpt (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  5. 5.
    Lennart Meincke, Ethan Mollick, Lilach Mollick, Dan Shapiro, „Prompting Science Report 3”, Wharton, 2025 (groźby i napiwki; testy GPQA Diamond i MMLU-Pro). https://arxiv.org/abs/2508.00614 (otwiera się w nowej karcie) · Savir Basil i in., „Prompting Science Report 4”, Wharton, 2025 (rola eksperta). https://arxiv.org/abs/2512.05858 (otwiera się w nowej karcie) · Knowledge at Wharton, „Why You Shouldn’t Ask Chatbots to Act Like an Expert”, 2026. https://knowledge.wharton.upenn.edu/article/why-you-shouldnt-ask-chatbots-to-act-like-an-expert/ (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  6. 6.
    Yekyung Kim, Jenna Russell, Marzena Karpinska, Mohit Iyyer, „One ruler to measure them all: Benchmarking multilingual long-context language models”, COLM 2025; badacze z Uniwersytetu Maryland, UMass Amherst i Microsoftu. Test szukania informacji w tekstach długości 64 i 128 tys. tokenów, nie miara „rozumienia”. https://arxiv.org/abs/2503.01996 (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  7. 7.
  8. 8.
    Anthropic, „The AI Fluency Index”, 23.02.2026; próba 9 830 dłuższych rozmów z wieloma wymianami, 20–26.01.2026; dane producenta, korelacyjne (85,7% – dopracowanie odpowiedzi). https://academy.claude.com/tutorials/the-ai-fluency-index (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  9. 9.
    Claude Help, „Usage limit best practices” („Batch similar requests in one message” – rada o limicie użycia, nie o jakości odpowiedzi). https://support.claude.com/en/articles/9797557-usage-limit-best-practices (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  10. 10.
    Claude Help, „Understanding usage and length limits”. https://support.claude.com/en/articles/11647753-understanding-usage-and-length-limits (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).
  11. 11.
    Stanford GSB, „Co-Intelligence: An AI Masterclass with Ethan Mollick”, 11.06.2024 („Ten hours is my loose rule of thumb…”). https://www.gsb.stanford.edu/insights/co-intelligence-ai-masterclass-ethan-mollick (otwiera się w nowej karcie) (odczyt 05.11.2026).

Następny: Rozdział 07 – Claude, ChatGPT, Gemini, Copilot – które wybrać i czy muszę płacić?